قرقاول یا به گویش تالشی "ویشه سوک" با نام علمي Phasianus Colchicusاز جمله پرندگان ميباشد .
قرقاول پرندهاي بسيار زيبا و جالب است كه بواسطه داشتن دم بلند و راه رفتن باشكوهش از ساير ماكيان متمايز ميشود. این پرنده رنگین بال در بیشتر جنگلهای شمال کشور زیست می کند . قرقاولهای ایران همه از یک گونه اند ولی با توجه به پراکندگی جغرافیایی و تفاوت های ظاهری شامل چهار زير گونه زیر هستند :
قرقاولهاي تالش از آستارا تا چالوس
منطقه ارسباران و دشت مغان
قرقاولهاي گلستان از حدود بابل تا پارك گلستان
قرقاولهاي سرخس در جنگلهاي مرزي سرخس (هريرود)
جنس نرو ماده اين پرنده كاملا با هم تفاوت دارندو رنگ پر آنها برحسب زيرگونه جنس و سن تغيير مي كند . نرها ي بالغ پروبال رنگين و پر زرق و برق و دمي دراز تر و سر و گردن آنها به رنگ سبز تيره براق است . در قرقاولهاي ماده رنگ پرها نخودي تيره با لكه هاي قهوه اي زياد به رنگ محيط اطراف است كه باعث مي شود در دوران طولاني خوابيدن روي تخمها و زمان پرورش جوجه ها از ديد دشمنان پنهان بماند .
در جنس نر سروگردن غالبا به قرقاولهاي نابالغ از لحاظ دم شبيه به كبك و داراي دمهاي كوتاه هستند و از اين لحاظ بايستي آنها را با كبكها حتي زماني كه همراه قرقاولهاي بالغ ديده ميشوند تشخيص داد .
قرقاولهاي نر صدايي شبيه به كور - كور دارند و غالبا به هنگام هيجان و تحريك سروصداي زيادي در زيستگاه خويش ايجاد و با بال زدنهاي متعدد و پرشهاي ناگهاني جلب نظر مي كنند .
قرقاول پرندهاي بسيار تيز پرواز است و با حالتي خاص به هنگام نشست و برخاست توجه انسان را بخود جلب مي كند .
در كشور هايي كه داراي پوشش جنگلي پراكنده اي هستند در حاشيه جنگلهاي در اراضي مردابي ني زارها و بوته زارها و گاهي در ياغهاي بزرگ اين پرنده را مي توان ديد .
در اراضي زراعي نيز اين پرنده به چرا و تغذيه مي پردازد . تمامي قرقاولهاي بومي جنوب غربي آسيا از گروه قرقاولهاي گردن سياه هستند كه پرهاي گردن آنها به رنگ ارغواني تيره و داراي قدي كوتاه و فاقد طوق گردني هستند و رنگ عمومي پرهاي آنها خرمايي روشن است.
قرقاولهاي شمال ايران بسيار رنگارنگ هستند. نرها ۷۵ تا ۷۸ سانتيمتر و ماده ها ۵۳ تا ۶۲ سانتيمتر طول دارند .
سر پرنده نر به رنگ سبز سير براق و پوست برهنه دور چشمش قرمز روشن است و گوشپرهاي كوچكي دارند .
و معمولا طوق گردني سفيد دارند . اين پرنده در هنگام خطر پرواز نمي كند بلكه به سرعت مي دود و پنهان ميشود پروازش سريع و آغازش پر سرو صدااست و معمولادر ارتفاع كم و به مدت كوتاه پرواز ميكند .
زيستگاه اين پرنده در جنگلهاي مرطوب، بوتهزارهاي تمشك و درختان پهنبرگ يا خزانكننده بوده كه در زير بوتههاي آنها آشيانه ميكند.و انواع بالغ از برگهای درختان، حشرات ،تمشك ، دانهها و ميوههاي جنگلي تغذيه میکنند و افزايش و كاهش ميوههاي جنگلي و حشرات در جمعيت اين پرنده موثر
این پرنده یکی از عجیبترین پرندگان جهان است.
در 2 یا3 هفته اول زندگی یک جفت پنجه روی هر بال این پرنده وجود دارد. قرقاولها روی درختان زندگی میکنند. پس از خوردن یک غذای کامل، وزن آنها آنقدر سنگین میشود، که پرواز برایشان بسیار دشوار میشود.
اين پرنده سالانه ۱۲تخم در اواسط ارديبهشت ماه بجا ميگذارد و مدت نشستن روي تخمها نيز حدود ۲۰روز است. سرماي شديد، تغذيه، آتش سوزي و تداخل زيستگاه با زيستگاههاي جمهوري آذربايجان عواملي هستند كه گاهي كاهش و گاهي افزايش جمعيت قرقاولها در منطقه را باعث ميشوند . "قرقاول" از طرف سازمان حفاظت از محيط زيست كشور و يونسكو حفاظت شده اعلام شده و شكار آن ممنوع ميباشد.
سایت شخصی
سید محمد رضی زاده
http://www.razizadeh7.tk |
